De Europese Commissie wil het Europese normalisatiestelsel vernieuwen. Op 6 oktober 2026 presenteerde zij een voorstel om normen sneller beschikbaar te maken, de betrokkenheid van het mkb te vergroten en de toegang tot geharmoniseerde normen te verbeteren. Daarmee wil de Commissie innovatie ondersteunen en de concurrentiepositie van Europese bedrijven versterken.
Normen helpen bedrijven om duidelijke afspraken te maken over kwaliteit, veiligheid en technische prestaties. Geharmoniseerde Europese normen hebben daarbij een bijzondere functie: ze ondersteunen bedrijven bij het aantonen dat hun producten aan de betreffende Europese wettelijke eisen voldoen. Volgens de Commissie sluit de ontwikkeling van normen echter onvoldoende aan op het tempo van technologische vernieuwing.
Van zes naar vier jaar
De Commissie wil de gemiddelde ontwikkeltijd van een Europese norm terugbrengen van zes naar vier jaar. Daarvoor stelt zij onder meer duidelijkere termijnen voor bij normen die op haar verzoek worden ontwikkeld.
Ook moet er onder voorwaarden meer ruimte komen voor bestaande technische specificaties en tussentijdse resultaten. Die kunnen innovatieve producten helpen om eerder de markt te bereiken, terwijl de volledige norm nog in ontwikkeling is. Bij urgente of sterk gespecialiseerde onderwerpen wil de Commissie bovendien andere organisaties voor normontwikkeling kunnen inschakelen.
Gratis toegang tot geharmoniseerde normen
Een belangrijk onderdeel van het voorstel is gratis toegang tot geharmoniseerde normen die Europese wetgeving en beleid ondersteunen. De Commissie wil hiervoor speciale digitale verzamelplaatsen laten inrichten.
Voor bedrijven kan dit de drempel verlagen om relevante eisen te raadplegen en toe te passen. Het voorstel betekent overigens niet dat alle NEN-, EN- of ISO-normen gratis beschikbaar worden. De aangekondigde toegang heeft betrekking op normen die binnen de reikwijdte van de nieuwe regeling vallen.
Volgens de factsheet (zie bijlage) verwacht de Commissie met de vernieuwing jaarlijks circa € 300 miljoen aan nalevingskosten voor bedrijven te kunnen besparen. Dit betreft een raming voor het Europese bedrijfsleven als geheel.
Meer invloed voor het mkb
De Commissie wil ook dat kleinere bedrijven beter kunnen deelnemen aan normontwikkeling. Europese en nationale normalisatieorganisaties moeten zorgen voor een passende vertegenwoordiging van onder meer het mkb, onderzoekers en overheden. Daarnaast komen er scherpere eisen aan transparantie en verantwoording.
Voor de oppervlaktebehandelende branche is die betrokkenheid relevant. Normen moeten immers aansluiten op de technische mogelijkheden en dagelijkse praktijk van bedrijven. Inbreng vanuit het mkb helpt om uitvoerbaarheid, kosten en praktijkervaring tijdig mee te nemen.
Wat betekent dit voor jouw bedrijf?
Werk je met normen voor bijvoorbeeld coatings, corrosiebescherming, beproevingen of behandelde bouwproducten? Dan is deze ontwikkeling het volgen waard. Sneller beschikbare normen kunnen helpen om nieuwe technieken toe te passen en afspraken met opdrachtgevers te verduidelijken. Betere toegankelijkheid kan het bovendien eenvoudiger maken om relevante normen te raadplegen.
Welke voordelen jouw bedrijf uiteindelijk merkt, hangt af van de definitieve regeling en de normen waarmee je werkt. Uit het voorstel volgt geen directe wijziging van afzonderlijke technische normen voor oppervlaktebehandeling.
Voorstel moet nog worden behandeld
Het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie moeten het voorstel nog behandelen. De aangekondigde maatregelen zijn dus nog niet van kracht. De precieze inhoud en het moment waarop de nieuwe regels gaan gelden, staan nog niet vast.
Meer informatie
- Voorstel en bijbehorende documenten van de Europese Commissie
- Samenvatting van het voorstel door het Europees Parlement
- Voortgang van de Europese besluitvorming
Bronnen: Europese Commissie en Europees Parlement, aangevuld met het persbericht en de factsheet (zie bijlagen)