De rapportage voor het derde kwartaal van 2025 is door KWA Bedrijfsadviseurs voltooid, waarbij verschillende cruciale ontwikkelingen in Nederlandse wetgeving zijn geïdentificeerd. Hieronder worden enkele van de belangrijkste wijzigingen en nieuwe publicaties uitgelicht:

Prinsjesdag 2025

Op Prinsjesdag presenteerde de demissionaire regering de plannen voor het komende jaar. Wat betekenen de plannen voor uw organisatie? 

• Belasting op leidingwater
  Het heffingsplafond van belasting op leidingwater (BoL) wordt verhoogd van 300 m3 naar 50.000 m3 in 2026. Daarnaast wordt het heffingsplafond per 2027 afgeschaft. Hierdoor moeten bedrijven die meer dan 300 m3 water verbruiken fors meer belasting gaan betalen.
• Aanpassing van de afvalstoffenbelasting
  De circulaire polymerenheffing wordt niet meer ingevoerd. Daarnaast wordt de vrijstelling van zuiveringsslib afgeschaft en komt er een apart tarief voor afval dat met ontheffing wordt gestort. Het algemene tarief voor afvalstoffenbelasting stijgt stapsgewijs van € 39,70 per ton naar € 90,21 in 2028 en structureel naar € 113,81 per ton vanaf 2035.
• CO2-heffing voor industriële installaties
  Voor ETS1- en lachgasinstallaties wordt het tarief verlaagd naar € 78,67 per ton CO2. De hoeveelheid dispensatierechten wordt in 2026 verruimd en daarna constant gehouden. Voor afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s) wordt het tarief juist verhoogd tot € 295,-- per ton CO2 in 2030. De vrijgestelde uitstoot wordt vanaf 2030 in stappen afgebouwd tot nul in 2033. Handel in dispensatierechten tussen AVI’s en andere installaties wordt uitgesloten.
• Energiebelasting
  Verhoging van de belastingvermindering in de energiebelasting. Gebouwen met een verblijfsfunctie en een elektriciteitsaansluiting krijgen vanaf 1 januari 2026 een extra korting van € 9,30 op hun energierekening, ongeacht het verbruik. Hierdoor stijgt de belastingvermindering naar € 519,80 per jaar.
• Accijnzen ongelode benzine, diesel en LPG
  De accijnzen op ongelode benzine, diesel en LPG blijven in 2026 op het huidige verlaagde niveau en worden niet verhoogd.

Vergunningsvrije verduurzamingsactiviteiten

Er is een ontwerptekst gepubliceerd waarin een nieuwe categorie activiteiten wordt toegevoegd aan het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), voor deze activiteiten is geen natuurvergunning vereist. Het gaat om verduurzamingsactiviteiten die voldoen aan bepaalde voorwaarden. 

Werkinstructies NLA

De Nederlandse arbeidsinspectie (NLA) heeft nieuwe werkinstructies en handreikingen gepubliceerd. Het betreft onder andere:

• De werkinstructie ‘Vervangingsregeling vluchtige organische stoffen’
  Wie
  Deze werkinstructie is van toepassing op bedrijven die werkzaamheden uitvoeren zoals het verven in binnensituaties, lijmen van bekleding op vloeren, trappen, wanden of plafonds, werken met oplosmiddelen bij verschillende typen drukwerk, herstellen van autoschade en het coaten van timmerwerk in binnensituaties.

  Wat
  De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) heeft de werkinstructie ‘Vervangingsregeling vluchtige organische stoffen’ gepubliceerd. Deze werkinstructie richt zich op blootstelling aan vluchtige organische stoffen (VOS). Langdurige blootstelling aan vluchtige organische stoffen kan leiden tot onomkeerbare klachten zoals geheugenverlies, concentratieproblemen, vermoeidheid en stemmingsstoornissen. Dit is ook wel bekend als de ‘schildersziekte’ en ‘OPS’ (Organo Psycho Syndroom).

  De schema’s opgenomen in deze publicatie kunnen als handvatten worden gebruikt om invulling te geven aan deze verplichting.

  Doen
  Controleer of uw bedrijf vluchtige organische stoffen (VOS) gebruikt en of de vervangingsregeling voor uw bedrijf van toepassing is. Het gaat om koolwaterstoffen die op kamertemperatuur (20°C) een dampspanning hebben van minimaal 10 Pascal. Deze stoffen zijn vaak aanwezig in verven, lijmen, drukinkt, schoonmaakmiddelen, bestrijdingsmiddelen en brandstoffen.

  Volg hierbij de schema’s in de werkinstructie. Leg deze beoordeling vast in uw RI&E.
   

• De werkinstructie ‘Arbeids- en rusttijdenbeleid’
  Wie

  De werkinstructie is van toepassing op alle werkgevers die verantwoordelijk zijn voor het vaststellen en naleven van arbeids- en rusttijdenbeleid voor hun werknemers.

  Wat

  De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft de werkinstructie ‘Arbeids- en rusttijdenbeleid’ gepubliceerd. De werkinstructie helpt de inspecteur te beoordelen of een bedrijf bij structurele overtredingen een adequaat arbeids- en rusttijdenbeleid voert, om risico’s op ongevallen en beroepsziekten te beperken.

  De inspectievragen in deze publicatie kunnen als handvatten worden gebruikt om invulling te geven aan deze verplichting.

  Doen

  Controleer in of uw RI&E invulling geeft aan de inspectievragen. Indien uw RI&E nog geen volledig invulling geeft aan beheersing van werk- en rusttijden, voer dan een verdiepend onderzoek uit.

Machineverordening

Op 20 januari 2027 wordt de nieuwe Machineverordening van kracht. Voor bedrijven die machines gebruiken betekent het dat bestaande machines mogelijk moeten worden aangepast om te voldoen aan de nieuwe verplichtingen. Uw bedrijf heeft nog een jaar de tijd om zich voor te bereiden op de nieuwe wetgeving.

Wie

Deze ontwikkeling is van toepassing op alle bedrijven die met machines werken (zowel maken en gebruiken).

Wat

Op 20 januari 2027 wordt de nieuwe Machineverordening van kracht. Voor bedrijven die machines gebruiken betekent het dat bestaande machines mogelijk moeten worden aangepast om te voldoen aan de nieuwe verplichtingen. Uw bedrijf heeft nog een jaar de tijd om zich voor te bereiden op deze nieuwe wetgeving.

Achtergrond

Met het vervangen van Richtlijn 2006/42/EG betreffende machines door Verordening (EU) 2023/1230 (Machineverordening) krijgen gebruikers van machines nieuwe verplichtingen. Aandachtspunten zijn onder andere:

• Degene die een machine significant aanpast, wordt gezien als fabrikant, met alle bijbehorende verplichtingen;
• Het gebruik van een sleutel of van algemene wachtwoorden voldoet niet meer. Voor de toegang tot het besturingssysteem van de machine is een persoonlijke en gecodeerde autorisatie benodigd;
• De software wordt als een expliciet onderdeel van een machine beschouwd. Hieraan worden eisen gesteld, met name voor de digitale besturings- en veiligheidscomponenten;
• Cobots (collaboratieve robot) en autonome interne transportmiddelen (Automated Guided Vehicle; AGV’s) moeten communiceren met hun omgeving en actief gevarenzones aanduiden. Enkel visuele en auditieve waarschuwingen volstaan niet meer;
• Eisen voor bereikbaarheid en redding op de bedienings- en onderhoudsplaatsen. Het kunnen inzetten van reddingsmiddelen bij calamiteiten wordt als specifieke gebruikersfase beschouwd;
• Eisen aan ‘hand-vastgehouden machines’ zoals een verplichte aansluiting voor afzuiging van gevaarlijke stoffen en vermelding van de concrete trillingswaarde;
• Emissies van gevaarlijke stoffen moeten concreet worden aangegeven in de gebruikershandleiding;
• Digitale risico’s moeten integraal onderdeel zijn van de risicobeoordeling (cybersecurity) en alle machines moeten beschermd zijn tegen digitale aanvallen en datacorruptie.

Doen

Bereid uw organisatie voor op het van kracht worden van de Machineverordening. Zorg onder andere voor:

• Een impactanalyse en vervolgens aanpassing van processen (zoals inkoopvoorwaarden), om verrassingen te voorkomen en een soepele overgang te bereiken;
• Het betrekken van stakeholders zoals inkoop, projectmanagement, engineering, technische dienst of assetmanagement
• Een herziening van ontwerp- en ontwikkelprocessen, aanpassing van documentatieprocedures (gebruikershandleidingen, conformiteitsverklaringen), en training van personeel op het gebied van deze nieuwe verplichtingen;
• Bewustwording bij eindgebruikers van machines: zij worden verantwoordelijk voor de machineverordening bij wezenlijke aanpassingen aan hun bestaande machines;
• Een risicoanalyse conform NEN-EN-ISO 12100:2010 ‘Veiligheid van machines - Basisbegrippen voor ontwerp - Risicobeoordeling en risicoreductie’ bij eigenbouw machines;
• Anticipeer bij nieuwe projecten voor ontwerp en/of inkoop van machines op de nieuwe verplichtingen.

Meer informatie over bovenstaande wijzigingen is te vinden in de tool MakeOnline (https://www.make-online.nl/verenigingion). 

Login met jouw gebruikersgegevens, ga bovenin naar Wijzigingen, en vul rechts in het zoekveld KWA-55-11432 in. Je komt dan bij bovenstaande informatie uit met de vermelding van de wijzigingsnummers.