Energie-efficiëntie staat steeds hoger op de agenda binnen de industrie. Ook bedrijven in de oppervlaktebehandelende sector krijgen te maken met strengere wet- en regelgeving rondom energieverbruik en verduurzaming. Voor veel ondernemingen geldt de energiebesparingsplicht, inclusief de bijbehorende informatieplicht of onderzoeksplicht.
Wanneer geldt de energiebesparingsplicht?
De energiebesparingsplicht geldt voor bedrijven en instellingen met een jaarlijks energieverbruik van meer dan:
- 50.000 kWh elektriciteit, of
- 25.000 m³ aardgas(equivalent). ([Duurzaam Ondernemersloket][2])
Dat betekent dat veel oppervlaktebehandelende bedrijven hieronder vallen. Denk bijvoorbeeld aan bedrijven met:
- chemische baden en procesinstallaties;
- droog- en ovenprocessen;
- persluchtinstallaties;
- ventilatie- en afzuigsystemen;
- proceskoeling of verwarmde baden.
Bedrijven die onder de plicht vallen, moeten alle energiebesparende maatregelen uitvoeren die zich binnen vijf jaar terugverdienen. ([RVO.nl][1])
Informatieplicht: rapporteren aan de overheid
Naast het uitvoeren van maatregelen moeten veel bedrijven eens per vier jaar rapporteren welke energiebesparende maatregelen zijn genomen. Dit gebeurt via het eLoket van RVO.
De meest recente rapportagedeadline was 1 december 2023. Heeft uw organisatie nog geen rapportage ingediend, dan adviseert RVO dit alsnog zo snel mogelijk te doen.
Voor de rapportage wordt gebruikgemaakt van de Erkende Maatregelenlijst Energiebesparing (EML). Hierin staan maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder.
Onderzoeksplicht voor grootverbruikers
Bedrijven met een zeer hoog energieverbruik kunnen daarnaast onder de onderzoeksplicht vallen. Dit geldt bij een jaarlijks verbruik vanaf:
- 10 miljoen kWh elektriciteit, of
- 170.000 m³ aardgas(equivalent). ([SRA][3])
In dat geval moet het bedrijf uitgebreid onderzoeken welke aanvullende energiebesparende maatregelen mogelijk zijn. Daarbij wordt gekeken naar zowel gebouwgebonden als procesgebonden maatregelen.
Voor oppervlaktebehandelende bedrijven kan dit bijvoorbeeld betrekking hebben op:
- warmteterugwinning uit procesbaden;
- optimalisatie van afzuiging en ventilatie;
- efficiëntere pompen en elektromotoren;
- energiemanagementsystemen;
- elektrificatie van processen;
- hergebruik van restwarmte.
Handhaving neemt toe
Omgevingsdiensten controleren steeds actiever op naleving van de energiebesparingsplicht. Bedrijven die niet voldoen aan de verplichtingen lopen risico op handhaving, dwangsommen of aanvullende maatregelen.
Tegelijkertijd biedt energiebesparing ook kansen. Hogere energieprijzen maken investeringen in efficiëntere installaties vaak sneller rendabel. Bovendien draagt verduurzaming bij aan lagere operationele kosten en een toekomstbestendige bedrijfsvoering.
Wat kunt u nu doen?
Vereniging ION adviseert bedrijven in de oppervlaktebehandelende industrie om tijdig inzicht te krijgen in hun energieverbruik en wettelijke verplichtingen. Controleer daarom:
- Of uw bedrijf onder de energiebesparingsplicht valt;
- Of u een informatie- of onderzoeksplicht heeft;
- Welke maatregelen uit de EML voor uw processen relevant zijn;
- Of uw rapportage actueel is.
Meer informatie en het stappenplan vindt u op de website van RVO.
[1]: Informatieplicht energiebesparing: https://www.rvo.nl/onderwerpen/energiebesparingsplicht/informatieplicht-energiebesparing
[2]: Zo werkt de informatieplicht - Duurzaam Ondernemersloket: https://duurzaamondernemersloket.nl/inspiratie/zo-werkt-de-informatieplicht
[3]: Advieswijzer Informatieplicht energiebesparing - sra.nl: https://www.sra.nl/nieuws/000000/advieswijzers/advieswijzer-informatieplicht-energiebesparing-2025