Opleiding voor blijvend veranderen

Jaap van Peperstraten

We weten allemaal wel dat opleiden belangrijk is, maar op een gegeven moment schenken we daar op een bepaald niveau geen aandacht meer aan. En dat terwijl alles om ons heen snel verandert. Hoe blijf je als bedrijf alert op de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van business development en strategie? En als je in de top van de bedrijven zit: hoe zorg je ervoor dat je daar niet uitvalt? Bij de beantwoording van dit soort vragen is het van groot belang mensen aan boord te hebben die met een frisse blik kritische vragen blijven stellen en nieuwe methoden ontdekken. Maar hoe krijg je die? 

Bij Kamp Coating Groep zijn ze enkele jaren geleden diep over deze vragen gaan nadenken. Zij zagen zoveel uitdagingen op zich afkomen op het gebied van bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen, veranderprocessen, marketing en innovatie dat een goed doordacht antwoord op zijn plaats was om klanten tevreden te kunnen houden. Kernpunt was dat er grote behoefte was aan enkele nieuwe medewerkers die met een frisse blik naar de bedrijfsprocessen en -doelen kijken en duidelijk zichtbaar aan de gewenste versnelling kunnen bijdragen. Het gaat om jonge mensen op HBO+-niveau die andere manieren van werken gaan onderzoeken en met voorstellen komen. Om die mensen beschikbaar te krijgen, heeft het bedrijf contact gezocht met New Engineers, een opleidingsinstituut dat zich ten doel stelt om met opleidingen op maat bij te dragen aan het realiseren van (blijvende) vernieuwing in bedrijven. 

Maarten Waaijenberg, directeur van Kamp Coating Groep, legt uit wat de zienswijze hierbij is. “Wij zijn altijd op zoek naar vooruitgang, versnelling van innovatie en een frisse blik op de bedrijfsprocessen. Daarbij zijn wij vooral geïnteresseerd in mensen onder de 30 jaar met bijzondere eigenschappen die daar graag aan willen meewerken. Vaak denk je bij vernieuwing aan de R & D-afdeling, maar wij willen het breder trekken en spreken nu van een NBD-afdeling, new business development, waar we onder meer de marketing op strategisch niveau bij betrekken. Als je op zoek gaat naar nieuwe medewerkers die daar goed in passen, kun je denken aan de vertrouwde methode van werken met stagiaires waarvan er altijd wel één blijft hangen, maar wij wilden het structureler aanpakken. We willen een fris en jong team dat vernieuwing graag onderzoekt en buiten de gebaande paden denkt.” 

VAARDIGHEDEN

Het gaat daarbij niet alleen om technologische optimalisatie. Het bedrijf heeft enkele onderwerpen gedefinieerd waar nieuwe medewerkers nadrukkelijk mee te maken krijgen. Denk aan sociale innovatie, marketingfocus, digitalisering, robotisering, betere en snellere communicatie, verandermanagement, kunstmatige intelligentie, big data enzovoorts. Om daar adequaat mee om te kunnen gaan, wordt van nieuwe medewerkers niet alleen een bepaalde kennis verwacht, maar ook bepaalde vaardigheden. Denk aan persoonlijk leiderschap, proactieve houding, goed kunnen samenwerken en onderzoeks- en communicatieve vaardigheden. En de nieuwe medewerkers moeten niet op een eilandje in het bedrijf interessante dingen gaan doen, maar ook een goede band hebben met de dagelijkse praktijk. 

Maarten Waaijenberg: “We moesten gewoon vaststellen dat van de huidige bezetting de meeste medewerkers minder feeling hadden met alle genoemde onderwerpen en vaardigheden. Wat op de achtergrond ook meespeelt, is dat wij onze huidige en nieuwe fabriek willen inrichten volgens de nieuwste inzichten. We hebben altijd al een behoorlijk vernieuwingstempo gehad, maar bij een nieuwe fabriek gaat het echt spannend worden, bijvoorbeeld op het gebied van robotisering, digitalisering en het online kunnen bestellen. Voor de metaalwereld zijn dit grote stappen die wel vijf tot tien jaar in beslag kunnen nemen, maar zo’n lange periode zien wij niet zitten. Om zo’n lange periode te voorkomen, willen we nu een nieuwe aanpak waarmee we sneller kunnen scoren.”

Van links naar rechts: Job van der Kemp, Lejla Brouwer en Maarten Waaijenberg

Van links naar rechts: Job van der Kemp, Lejla Brouwer en Maarten Waaijenberg.

OPLEIDINGSPROGRAMMA

Voor al die wensen en veranderingen is een NBD-plan gemaakt dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Opleiding is een permanent aandachtspunt. Een uitdaging is het vinden van vakmensen, zoals spuiters, maar ook hoger gekwalificeerden die de verandering en versnelling verder kunnen brengen. Als je als bedrijf een grote ambitie hebt en een goed perspectief kunt bieden, is het wat makkelijker om die “aan de haak te slaan”. En als dat lukt, kun je bepaalde besluiten sneller en makkelijker nemen. Zo heeft het bedrijf besloten om bepaalde robots te plaatsen en te kijken of het werkt. Dus dat niet meer van tevoren helemaal uitzoeken, maar dit oppakken nu er enkele jonge gekwalificeerde medewerkers aan boord zijn. Hierbij is geprofiteerd van de inzet van New Engineers. 

Lejla Brouwer van New Engineers: “Wij hebben een opleidingsprogramma en toegang tot jonge technische mensen die minimaal een hbo-opleiding hebben. De opleiding is in samenwerking met het MKB en (oud)studenten ontwikkeld waarbij gekeken is naar hun wensen. Daarnaast hebben we een bestand van docenten die we kunnen invliegen afhankelijk van de kennisbehoefte. Het opleidingsprogramma beslaat één jaar en is erop gericht een aantal kennisonderwerpen en vaardigheden te helpen ontwikkelen en een bepaalde houding te stimuleren. We willen niet alleen een frisse blik van de deelnemers, maar ook bereiken dat ze die blik wat langer kunnen vasthouden binnen de organisatie waar ze werken. Bij Kamp Coating zijn we hiermee gestart in september 2016. In september 2018 start weer zo’n programma waaraan mensen uit meerdere bedrijven kunnen deelnemen.”

SCHWUNG

Het programma bestaat uit acht lesweken met daartussen vier tot vijf weken waarin de deelnemers het geleerde in praktijk brengen. Deelnemers moeten minimaal een bachelor in techniek hebben. Iedere deelnemer brengt vraagstukken in die in zijn of haar bedrijf spelen. Er wordt altijd wel naar raakvlakken met andere onderwerpen gezocht (bijvoorbeeld big data, innovatie, smart industry) en een geschikte docent ingeschakeld die het meest thuis is in de betreffende materie. Zo’n lesweek duurt vijf volle dagen van 8 uur ‘s ochtends tot 8 uur ‘s avonds. Lejla Brouwer: “Het gaat niet alleen om sec kennis op te doen, maar ook om persoonlijke vaardigheden, de houding. We dagen deelnemers uit om uit hun comfort zone te komen. Bij een volgende lesweek moeten ze presenteren wat ze in de tussentijd gedaan hebben. De mentoren van de bedrijven zitten daarbij. Ook moeten de studenten zelf onderwerpen oppakken en daarin lesgeven.” 

In hoofdzaak gaat het er om de schwung in de bedrijfsontwikkeling te houden en te zorgen dat de groei doorgaat. De stip op de horizon moet in beeld blijven of anders vervangen worden door een beter onderbouwde stip. Een eerste stap is natuurlijk om een goed doordachte stip te bepalen en daar een plan en strategie bij te maken. Daar moet dus nadrukkelijk tijd voor vrijgemaakt worden. En dan moet je het plan regelmatig evalueren en zo nodig bijstellen. Maarten Waaijenberg wijst erop dat bedrijven die al dertig jaar hun business niet hebben aangepast heel erg moeten oppassen om de continuïteit van hun bedrijf niet in gevaar te brengen.

Behuizingen van machines op weg naar poedercoatcabine

Behuizingen van machines op weg naar poedercoatcabine.

NIEUWSTE INZICHTEN

“Aan zo’n opleidingsprogramma meedoen, is best een investering, maar er komt wel wat uit. Ik denk dat een traditionele engineer niet zozeer zou zorgen voor een versnelling, die zou gewoon naar zijn werk gaan en een normaal plan maken. Maar wij willen de moderne methode waarmee we de nieuwste inzichten uit de wetenschap en onderzoekswereld hier heel direct binnenkrijgen. Bij reguliere studenten is dat misschien ook wel zo, maar toch in een wat langzamer tempo. We hebben geen tijd om te wachten. We hebben nu contact met de meest actuele management- en ontwerpmethoden, techniek, bedrijfsmatig projectmanagement en innovatie.” Lejla Brouwer: “We zijn nu met z’n allen in een snelle tijd beland. Waar het nu om gaat, is dat de basisopleiding van de ingenieur op sommige punten tekort schiet. Bedrijven die ons inschakelen, willen dat er nog een laag bovenop komt die ervoor zorgt dat de ingenieur niet meteen in de bedrijfscultuur verdwijnt, in de waan van de dag. Ze willen dat de nieuwe ingenieur een langere tijd alert blijft en in die tijd voor versnelling kan blijven zorgen en kritische vragen blijft stellen. Dat die in zo’n rol belandt en blijft. In het MKB is men in vergelijking met grote bedrijven minder bezig met strategisch HR-beleid. Men kijkt nauwelijks naar hoe het bedrijf en de markt er over twee, drie, vijf of tien jaar uitzien en hoe je omgaat met de marktvraag. Door kritische mensen aan boord te halen, kun je daar nu beter op anticiperen, bijvoorbeeld op het gebied van markt- en technologieontwikkeling en het kennisniveau van je medewerkers.”

Jop van der Kemp van New Engineers: “Op thema’s als innovatie en technologische ontwikkeling zijn er iedere dag veranderingen. In het traditionele onderwijssysteem staat een innovatie van twee jaar geleden op het curriculum, maar dat is nu oud nieuws, niet meer interessant. Het maakt niet veel indruk als je daar nu nog mee komt aanzetten. In ons opleidingsprogramma wordt de inhoud afgestemd op de behoefte bij de studenten en op de thema’s bij de bedrijven. Een heel persoonlijke en actuele programmering dus. Aanmelden voor bedrijven voor de lichting van september 2018 kan tot uiterlijk 15 juni. Na 15 juni start de aanmelding voor 2019.”

Reacties