De beschikbaarheid van voldoende water is voor industriële bedrijven steeds minder vanzelfsprekend. Klimaatverandering, toenemende watervraag, beperkte vergunningsruimte en strengere regels rond lozingen zetten de watervoorziening onder druk. In een nieuw whitepaper beschrijft KWA waarom bedrijven water niet langer alleen als kostenpost, maar ook als strategisch bedrijfsrisico moeten beschouwen.

Beschikbaarheid belangrijker dan prijs

Drinkwater is in Nederland relatief goedkoop gebleven. Hierdoor was de financiële prikkel om water te besparen lange tijd beperkt. Ondertussen groeit het risico dat bedrijven niet meer vanzelfsprekend over voldoende water kunnen beschikken. Drinkwaterbedrijven lopen bij sommige bronnen tegen de grenzen van hun vergunde winningen aan, waardoor nieuwe aansluitingen of uitbreiding van bestaande aansluitingen lastiger kunnen worden.

Tijdens droge perioden kan bovendien de wettelijke verdringingsreeks worden toegepast. Daarbij krijgen bepaalde functies voorrang en kunnen industriële toepassingen eerder worden beperkt. Voor bedrijven die voor hun productie afhankelijk zijn van een continue watertoevoer kan dit directe gevolgen hebben voor de bedrijfscontinuïteit.

De Rijksoverheid streeft via het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing naar een vermindering van het drinkwatergebruik met 20% in 2035, ten opzichte van de referentieperiode 2016-2019.

Werkelijke kosten hoger dan drinkwaterrekening

Volgens het whitepaper kijken bedrijven bij investeringsbeslissingen nog te vaak uitsluitend naar de inkoopprijs van drinkwater. De werkelijke waarde van water bestaat echter uit meerdere onderdelen:

• de kosten voor de inkoop van drinkwater;
• de kosten voor behandeling en lozing van afvalwater;
• het energieverlies bij het lozen van verwarmd of gekoeld water;
• de gevolgen van onvoldoende waterbeschikbaarheid voor de productie.

Juist de samenhang tussen water, energie en afvalwater kan ervoor zorgen dat besparingsmaatregelen financieel aantrekkelijker zijn dan op basis van alleen de drinkwaterprijs wordt aangenomen. Denk bijvoorbeeld aan het behandelen en hergebruiken van deelstromen, het terugwinnen van warmte of het vervangen van eenmalige koeling door een gesloten koelsysteem.

Minder water gebruiken leidt overigens niet automatisch tot lagere afvalwaterkosten. Wanneer dezelfde hoeveelheid vervuiling in een kleinere waterstroom terechtkomt, blijft de totale vervuilingslast mogelijk gelijk. Bronmaatregelen en gerichte behandeling van vervuilde deelstromen zijn daarom van groot belang.

Van kostenpost naar bedrijfsrisico

Wanneer een tekort aan water leidt tot productiebeperkingen, krijgt water een strategische waarde. Bedrijven onderzoeken daarom steeds vaker alternatieve bronnen, zoals regenwater, gezuiverd proceswater of effluent van rioolwaterzuiveringsinstallaties. Niet alleen de prijs, maar vooral leveringszekerheid en het kunnen blijven produceren zijn daarbij doorslaggevend.

Het whitepaper concludeert dat afwachten steeds risicovoller wordt. Een toekomstbestendige waterhuishouding begint met inzicht in de waterstromen binnen het bedrijf en in de relatie met energiegebruik, lozingen, vergunningen en productie. Op basis daarvan kunnen bedrijven gerichte keuzes maken voor procesoptimalisatie, bronbesparing, hergebruik en alternatieve watervoorziening.

Bron: KWA, whitepaper Watertransitie en waterbesparing in de industrie, zie bijlage aan de rechterkant.